نویسنده: پژمان خلیل زاده

امپراتوری گسست‌ها (قسمت آخر) | نقد فرمالیستی فیلم Mulholland Drive

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • مرداد ۳۱, ۱۳۹۸
  • ۰
در اپیزود موازی زمانی که به خانه‌ی عمه‌ی روث برمی‌گردیم زنی بنام لوئیز که در آن مکان ساکن است به جلوی درب خانه می‌آید و به طور عجیبی با بتی صحبت می‌کند. بتی می‌گوید: «من بتی هستم، برادرزاده‌ی روث» اما زن دیالوگ‌های شکسته‌ای دارد: «نه نیست….اینطور نیست» سپس زن مرموز که لباسی شبیه به جادوگرها […]

یک‌ رونین کابوی (قسمت دوم) | نقد فرمالیستی فیلم Yojimbo

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • مرداد ۲۷, ۱۳۹۸
  • ۰
با پخش شدن خبر آمدن بازرس، کنش شهر از حالت مرده و خشنش خارج می‌شود و بار دیگر سانجورو در مغازه‌ی غذاخوری از پشت نرده‌های پنجره شاهد شکل جدید و نقاب جعلی اهالی شهر است. فیلمساز با نظم و ترتیب، الگوریتم درامش را جلو می‌برد و کنش روایت را از مجراهای تعیین شده هدایت می‌کند، […]

یک‌ رونین کابوی (قسمت اول) | نقد فرمالیستی فیلم Yojimbo

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • مرداد ۲۴, ۱۳۹۸
  • ۰
«یوجیمبو – ۱۹۶۱» یکی از آثار شاخص آکیرا کوروساوای ژاپنی می‌باشد که تا به امروز هنوز قابل بحث و ماندگار باقی مانده است. کوروساوا همچون فضای اقتباسی آثارش اینبار به سراغ اتمسفری وسترن رفته و اصولاً یک وسترن سامورایی را خلق کرده است؛ چگالی‌ای که قائم به فرم تالیفی خود مولف بوده و مستقلاً بر […]

بررسی سینمای جیرانی و نقش زنان در آن

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • مرداد ۲۲, ۱۳۹۸
  • ۱
فریدون جیرانی نامی است که این روزها او را همه با برنامه هفت و سریال نسبتاً حاشیه‌ای‌اش «نهنگ آبی» می‌شناسند. اما در طول تاریخ سینمای پس از انقلاب، فریدون جیرانی یک خبرنگار، پژوهشگر، تاریخ‌شناس، سناریست و نهایتاً یک‌ کارگردان نسبتاً مستقلی است که هم در نوشته‌ها و هم در آثار نمایشی‌اش دغدغه‌ها و مسائل تالیفی […]

امپراتوری گسست‌ها (قسمت چهارم) | نقد فرمالیستی فیلم Mulholland Drive

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • تیر ۲۸, ۱۳۹۸
  • ۱
در قسمت قبلی اشاره کردیم که دایان در خواب خود وارد امر نمادین مازادش می‌شود، چون تمام نمادهای ابژکتیوی که قوه‌ی نگاه آدمی در خارج می‌بیند، در این خواب هم بازسازی شده است اما به صورت دو سویه و متصادم با امر خیال که دایره فانتزی به دورش چنبره زده است. اکنون تصویر و این […]

تاریخ سینمای ایران – قسمت دوازدهم

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • تیر ۱۴, ۱۳۹۸
  • ۰
سال ۱۳۳۳ در شرایطی پایان می‌گیرد که سینمای ایران به دلیل مشکل عوارض سنگین ۴۰ درصدی شهرداری، عدم اقبال تماشاگران، افزایش حضور بی‌رویه‌ی عده‌ای سوداگر و سرآخر انتقاد سخت و مستمر و هشدار دهنده‌ی منتقدان و سینمایی نویسان، یاس و نومیدی را عمیقاً حس میکند. پس از نخستین شکست‌ها، ابتدا این طغرل افشار بود که […]

تاریخ سینمای ایران – قسمت یازدهم

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • تیر ۸, ۱۳۹۸
  • ۰
در قسمت قبل از فیلم “ماجرای زندگی” گفتیم و از صحبتهای دکتر کاووسی حرف زدیم. ماجرای زندگی فیلمی بود که: «ماجرای زندگی» یک ماه پس از نمایش «آغامحمدخان قاجار» دیانا فیلم از شانزدهم دی ماه ششمین تولیدش «ماجرای زندگی» را عرضه نمود. از قبل انتظار میرفت که فیلم نه تنها مورد استقبال تماشاگران واقع شود، […]

امپراتوری گسست‌ها (قسمت سوم) | نقد فرمالیستی فیلم Mulholland Drive

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • تیر ۲, ۱۳۹۸
  • ۰
ریتا بار دیگر می‌خوابد و بتی پتوی مخمل قرمز رنگ را روی او می‌کشد، قرمزی که در بدنه‌ی فیلم مفهوم انضمام و نزدیکی را دارد، درست برعکس رنگ آبی که نماد تیره‌گی‌های سیاه و اندیشه‌های شیطانی است. سکانس بعدی با نماهایی هلی‌شات از شهر لس‌آنجلس آغاز می‌شود که برج‌های بلند و آسمان خراش‌های خشک آن […]

پروپاگاندای فاجعه | نقد و بررسی سریال Chernobyl

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • خرداد ۲۸, ۱۳۹۸
  • ۱
چرنوبیل سریال پرطمطراق این روزهای شبکه‌ی HBO که ناگهان از سایر سریال‌های تلویزیونی محبوب‌ترین گشت، یک فیلم پر سر و صداست؛ به بیانی هم از ساختار فیلم و هم تم و داستانی که فیلم به آن می‌پردازد یکی از پرمناقشه‌ترین اتفاقات سیاسی – نظامی در قرن بیستم است. ماجرای انفجار پایگاه اتمی چرنوبیل در کشور […]

امپراتوری گسست‌ها (قسمت دوم) | نقد فرمالیستی فیلم Mulholland Drive

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • خرداد ۲۲, ۱۳۹۸
  • ۰
پس از رفتن عمه روث و استراحت دوباره‌ی ریتا سراغ سکانس بعدی می‌رویم که در کافه‌ی وینکینز است. این همان کافه‌ای است که دایان در بیداری‌اش با قاتل قرار گذاشت تا در آنجا به او دستور قتل کامیلا را بدهد، اکنون دنی در مقابل دکترش دارد در مورد خوابی که دیده صحبت می‌کند و سپس […]

امپراتوری گسست‌ها (قسمت اول) | نقد فرمالیستی فیلم Mulholland Drive

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • خرداد ۲۰, ۱۳۹۸
  • ۰
«بلوار مالهالند – ۲۰۰۱» یک فیلم معمولی نیست، بلکه یک اثر بسیار مهم در تاریخ سینما بشمار می‌آید. همانطور که «رزمناو پوتمکین» و «همشهری کین» و «از نفس افتاده» و «سال گذشته در مارین باد» نقش بسزایی در گرامر و زبان سینما داشتند، «بلوار مالهالند» اثر نابغه‌ای بنام دیوید لینچ به شدت مهم است. لینچ […]

پروتاگونیست‌ترین مسلمان سینما (قسمت سوم) | نقد فرمالیستی فیلم Lion of the Desert

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • خرداد ۱۳, ۱۳۹۸
  • ۰
پس از نمایش نبردهای بسیار عمر مختار بلاخره او به تله می افتد که در قسمت قبل دیدیم: در اولین حرکت از دستگیری عمر مختار می‌بینیم که فیلمساز همچنان ساحت قهرمانی او را در بطن درام حفظ می‌کند؛ سربازی که او را گرفته نمی‌تواند وی را بکشد و از ترس پا به فرار می‌گذارد و […]

پروتاگونیست‌ترین مسلمان سینما (قسمت دوم) | نقد فرمالیستی فیلم Lion of the Desert

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • خرداد ۱۲, ۱۳۹۸
  • ۰
عمر مختار دقیقا یک مسلمان بدون اغراق است. همانطور که در قسمت قبلی به آن اشاره کردیم: یعنی درست در جهت عکس تصویری که بعضاً در سینمای غرب، بخصوص در قرن حاضر شاهدش هستیم. همانطور که در ابتدای متن هم به آن اشاره کردیم جهادگران عمر مختار با اینکه با اعتقاد به دین و آئین‌ها […]

پروتاگونیست‌ترین مسلمان سینما (قسمت اول) | نقد فرمالیستی فیلم Lion of the Desert

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • خرداد ۱۱, ۱۳۹۸
  • ۰
مصطفی عقاد فیلمساز سوریه‌ای که بزرگترین سینماگر مسلمان تاریخ است که با تم مذهبی کار می‌کرد و منسجم‌ترین مباحث دینی را بر پایه‌ی اسلام مطرح می‌کرد. «شیر صحرا – ۱۹۸۲» که در ایران با «عمر مختار» شناخته می‌شود پس از فیلم «الرساله – ۱۹۷۷» است که در اینجا به انسجام بیشتری می‌رسد. موضوعی بر پایه‌ی […]

هاراکیری سقوط (قسمت دوم) | نقد فرمالیستی فیلم Throne of Blood

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • اردیبهشت ۲۳, ۱۳۹۸
  • ۰
یکی از سکانس‌های کلیدی فیلم زمانی است که زن در حال فریب واشیزو است؛ در این نماهای داخلی دوربین کوروساوا به شکلی کاملا نرمال رفتار نموده و مانند اوزو یا ناروسه خطوط فرضی را نمی‌شکند و بسان دوربین میزوگوجی ریتمش کند و لانگ‌تیک نمی‌گردد، بلکه کوروساوا با حالتی تعلیق‌وار به گونه‌ای نزدیک به سوسپانس‌های هیچکاکی […]

هاراکیری سقوط (قسمت اول) | نقد فرمالیستی فیلم Throne of Blood

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۸
  • ۰
«سریر خون – ۱۹۵۷» یکی از آثار درخشان آکیرا کوروساوای ژاپنی است که پس از چند فیلم منسجمش، در این اثر به استحکام بیشتری در امر فرمالیسم ساختاری رسیده است. کوروساوا در طول کارنامه‌اش علاقه‌ی شدیدی به اقتباس از آثار ادبی داشته و در اینجا از نمایشنامه‌ی مشهور ویلیام شکسپیر «مکبث» اقتباس ویژه‌ای کرده است […]

استمساک طعم زندگی| نقد فرمالیستی فیلم Shoplifters

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • اردیبهشت ۲, ۱۳۹۸
  • ۱
«دله‌دزدها – ۲۰۱۸» فیلمی از هیرکازو کوریدا فیلمساز ژاپنی است که در سال ۲۰۱۸ برنده‌ی نخل طلای بهترین فیلم در جشنواره سینمای کن شد. این فیلم با ساختار ساده و روایی‌اش در راستای سنت‌گرایی سینمای کلاسیک ژاپن است و آدمی را به یاد اساتیدی همچون یاسوجیرو اوزو و میکیو ناروسه می‌اندازد که تصویری درونی و […]

ساختارگرایی منتظم به سبک هانکه (قسمت سوم) | نقد فرمالیستی فیلم Amour

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • فروردین ۲۷, ۱۳۹۸
  • ۰
هانکه با پیوند زدن دو نگاه به یک کنش مرکزی، مرز میان تناسب و توازی را در می‌نوردد و از یک نمای ثابت (پیانو زدن) سه خروجی در آن واحد در فرم نتیجه گیری می‌کند؛ پس از نگاه «آن» وقتی که پلان پیانو زدن می‌آید این حس به ما منتقل می‌شود که حسرت زن در […]

ساختارگرایی منتظم به سبک هانکه (قسمت دوم) | نقد فرمالیستی فیلم Amour

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • فروردین ۲۶, ۱۳۹۸
  • ۰
پس از صحبت کردن در باب کاراکتر «آن» اکنون زمان آن رسیده که روایت به صورت مستقیم وارد فاز اصلی یعنی شروع بحران و گره‌اکنی شود. در همین راستا با یک پرش زمانی با منطق خرده‌پیرنگ در الگوریتم فرم مدرن، با «آن» روبرو می‌شویم که بر روی ویلچر نشسته و جورج او را به خانه […]

ساختارگرایی منتظم به سبک هانکه (قسمت اول) | نقد فرمالیستی فیلم Amour

  • توسط پژمان خلیل زاده
  • فروردین ۲۵, ۱۳۹۸
  • ۰
میشائیل هانکه فیلمساز نامدار اتریشی که در حال حاضر می‌توان او را آخرین نماینده‌ی سینماگران مدرنیست قدیمی دانست، همیشه در سیر کارنامه‌اش یک مسیر متعالی را پیموده است. او از اولین فیلم رسمی خود «قاره هفتم – ۱۹۸۹» بزرگترین معضل انسان امروز را بهانه‌ی پاتولوژیست و تحلیل سینمایش قرار داد. بحران فردیت، از خود بیگانگی […]

آخرین اخبار

نظر سنجی

معرفی فیلم

تریلر ها

باکس آفیس